Architecten gilde blog
Houten gevels

Duurzaam materiaalgebruik: Houten Gevels, een uiteenzetting

Een houten gevel is een duurzaam gevelmateriaal, mits de houtkeuze en detaillering voor de betreffende toepassing zorgvuldig wordt overwogen.
Toepassing van (transparante)lak raden we af. Deze laat vaak na enkele jaren los, waardoor plaatselijk vergrijzing optreedt. Een houtengevel kun je beter onbehandeld laten of beitsen. Bij de keuze van de houtsoort is het dus van belang te weten op welke wijze de houtsoort vergrijst. Een beits die vergrijzing tegengaat bestaat niet. Bij toepassing van beits zal de gevel na verloop van tijd opnieuw gebeitst moeten worden. Algemene verwerkingsvoorschrift houten gevels:
Grofweg worden 2 soorten hout onderscheiden:
– niet verduurzaamd hout (zoals Red Cedar, eventueel gebeitst of grijs geolied uitvoeren)
– verduurzaamd hout, de grootste spelers lijken:
– Plato Woods (thermisch behandeld) en
– Accoya (acetelatie).

Accoya
Accoya hout, is een sterk verduurzaamde houtsoort.

Red Cedar
Red Cedar is een houtsoort dat onbehandeld kan worden toegepast. Onder invloed van weer en wind zal het vergrijzen. Bij toepassing in een buitengevel is het van belang dat de gehele gevel zo egaal mogelijk vergrijst. Overstekken of inhammen in de gevel dienen voorkomen te worden. Hier heeft water, wind en zonlicht minder invloed op de gevel , waardoor deze ongelijk verkleurt. Productinformatie Western Red Cedar

Onbehandeld Red Cedar (net aangebracht) (Bron: foto_werkspot_nl) Gebeitst Red-Cedar (Bron: foto_bplusb_nl)

Western Red Cedar kan ook grijs geolied geleverd en verwerkt worden, zodat het lijkt alsof het reeds verweerd is. De houten geveldelen zullen wel ‘regelmatig’ geolied moeten worden.

Frake hardhout
Een houtsoort met duidelijke houtstructuur, welke in en ‘eiken-achtige’ tint vergrijst.

Onbehandeld Frake hout, verduurzaamd (net aangebracht) (Bron: foto’s zelfjehuisbouwen_nl) Boven na 3mnd buiten

Frake hardhout/ Limba hout, een door een warmtebehandeling verder verduurzaamde houtsoort. Ten opzichte van Red Cedar heeft Frake hardhout een duidelijk zichtbare houtstructuur. De houtsoort vergrijst tevens op een mooie egale manier. Red Cedar vergrijst wat grauwer.
http://www.russwood.co.uk/cladding/product.php?ID=14&Prod=sustainable-hardwood-cladding

Informatie metalen bevestiging Frake hardhout
http://www.timbercladding.org/MaterialChoices/MetalFixings/MetalFixings.aspx

Plato Wood / Cape Cod / …
Thermische modificatie, zoals de Plato technologie, is een wijze van verduurzaming voor hout.

Onbehandeld Plato Wood, vuren/grenenhout

Hierbij kun je denken aan Cape Cod (is af fabriek geschilderd) of ‘Plato wood’ dit hout kan nog nagebeitst of geschilderd worden. Cape Cod, is af fabriek geschilderd.
Voor het exacte modificatieproces kunt u terecht op de site van platowood.
Plato Wood is een verduurzamingswijze welke op verschillende houtsoorten kan worden toegepast. Het eerder genoemde Frake hardhout wordt bij buitentoepassing ook middels de Plato methode verduurzaamd. Dit hardhout wordt daardoor nog duurzamer.

Conclusie geveltoepassing Watervilla te Cuijk
Onze voorkeur gaat uit naar: Accoya, Wester Red Cedar, Frake hardhout verduurzaamd volgens de Plato-methode of Cape Cod.
Een definitieve toepassingskeuze hangt verder vooral af van het architectonische voorkomen, situering en toepassing van de houtsoort, evenals het beschikbare budget.

Voor Cuijk denk ik aan:
1. Franke hardhout, onbehandeld. Nagaan of de vergrijzing wel mooi optreedt tpv naar binnen gaande wand. Dus tpv inpandig balkon voorgevel en bij zwembad.
2. Western Red Cedar, in olie uitvoering? (dient wel om de …jaar opnieuw in de olie gezet te worden) Indien onbehandeld treedt een minder mooie verkleuring op bij de wanddelen die naar binnen gaan. Optioneel kunnen ook enkel de naar binnengaande delen in de geolied worden…
3. Accoya afhankelijk van de beits of lakmogelijkheden en garantie. De afwerking wordt niet door leverancier gedaan, maar kan mogelijk wel door de leverancier gedaan worden. Die levert het product dan geschilderd aan. Hier ben ik nog voor bezig informatie aan te vragen bij lakfabrikanten/ aflakkers en bepaling garantie. (op het hout zit 50 jr. garantie!)
4. Plato hout, enkel in afgelakte staat. Het vergrijst wel mooi egaal, maar vraag me af of de kleur grijs wel mooi is… Dit product wordt ook geschilderd geleverd met ‘geheime’ lak waar 15 jaar garantie op zit. Dan ziet het er overal in elk geval hetzelfde (lees wit gelakt) uit.

Uiteraard zijn er nog meer houtsoorten die geschikt zijn voor toepassing in gevels. Bij bovenstaande uiteenzetting beperken wij ons tot een uiteenzetting welke wij geschikt achten voor toepassing voor de Watervilla te Cuijk.

 

De duurzaamheid van houten gevels.

Een deugdelijke bevestiging én een goede ventilatie, zijn dé voorwaarden voor een duurzame houten gevel.

Ventilatie:

Na een regenbui zorgt een juiste ventilatiewijze ervoor dat de houten gevel snel weer kan drogen. Een blijvend vochtige gevel leidt tot houtrot en (of bij sterk verduurzaamd hout) tot onder andere verkleuring en een beperktere levensduur.

Bevestiging:

Ook de bevestiging van houten geveldelen is een cruciale factor. De houten gevelbekleding dient goed vast te zitten aan de ventilerende achterconstructie, maar het hout dient ook te kunnen werken. Door de weersinvloeden werkt hout, waardoor het uitzet en krimpt. Spanningen in de constructie dienen te worden voorkomen, omdat dit leidt tot kromtrekking en loskomen van de houten gevelbekleding. Overigens leidt de mate van verduurzaming van hout ook tot minder krimp. Het hout wordt door verduurzaming stabieler.

Verwerking, bevestiging en onderhoud houten gevels:

Gevelbekleding van massief hout

 

De tand des tijd:   Een houten gevel leeft!

Onbehandelde oppervlakte

Een houten gevel leeft. Voornamelijk gedurende de eerste jaren heeft dit zijn uitwerking, wanneer verkleuringen van het hout optreden door inwerking van zonlicht, regen, en wind. Bij de keuze van een houtengevel, is de houtsoort bepalend voor hoe de gevel er in de toekomst uit zal zien.

Terwijl onbehandeld Western Red Cedar redelijk egaal vergrijst, heeft het sterk verduurzaamde Accoya-hout de neiging een vlekkerige blauw-grijze kleur te krijgen. Deze blauw-grijze kleur van het verduurzaamde vurenhout heeft nog het meeste weg van blauwschimmel dat in onverduurzaamd vurenhout op kan treden. De warme of heldere hout kleur maakt plaats voor een vergrijsde variant.

 

Hout met oppervlaktebehandeling

Een onverduurzaamde houtsoort als Western Red Cedar, maar ook een verduurzaamde houtsoort als Accoya-hout of Plato-hout kunnen een oppervlaktebehandeling ondergaan. Dit kan door middel van een beits, olieachtige behandeling of door middel van een lak. In het algemeen leidt dit tot een verandering ten opzichte van het onbehandelde hout. Dit kan als nadeel gezien worden, omdat het vaak ten koste gaat van de natuurlijke ‘look en feel’.

Het voordeel een oppervlaktebehandeling is dat de kleur stabieler is. Een beits of olieachtige behandeling heeft als voordeel dat de verf niet kan afbladderen, zoals bij lak kan gebeuren. Bij een transparante lak leidt dit tot vergrijzing van het hout, die niet meer netjes bijgewerkt kan worden.

Indien een natuurlijke ‘vergrijzing’ van onbehandeld hout ongewenst is, raden we aan om voor een beits (of olieachtige behandeling te gaan, een soort beits) of een dekkende verf te kiezen. Een dekkende verf kan immers opnieuw aangebracht worden ongeacht de kleur van de ondergrond.

 

Referentieprojecten:

Brandvertragend_Crystal_Court_Tangram Architecten_Houtsoort_WesternRedCedar_Partner_Leegwater_Houtbereiding

Crystal Court, tussen het Amsterdamse Bos en het Flevopark

Twiskeweg, Oostzaan
 

Western Red Cedar

Red Cedar verkleurt door weersinvloeden van de warme houtkleur naar een zilvergrijs uiterlijk. Vervuiling van het hout dient voorkomen te worden, aangezien dit tot donkerde verkleuring leidt. Dus WRC op voldoende afstand van het maaiveld toepassen.

Aangeraden wordt om Western Red Cedar te voorzien van een “Weathering stain”. Met deze olie-gebaseerde beits wordt direct de eindkleur benaderd. De weathering stain is dus een beits/olie die een zilvergrijze kleur heeft. Na verloop van tijd gaat de beits eraf, terwijl gelijktijdig de weersinvloeden het hout richting de zilvergrijze kleur brengt. De beits zorgt er tevens voor dat de structuur van het Western Red Cedar glad blijft en het minder verruwt. Door het gladdere oppervlak hecht vervuiling minder aan de houten gevel, waardoor de kleur lichter blijft. Tevens hecht in een latere fase een eventuele nieuwe beitslaag beter aan de houten gevel.

WRC wordt van nature zilvergrijs. (dit is dus witachtig/ een wittint) Alleen donkerdere kleuren dan de natuurlijke vergrijzingskleur zijn in een beits/olie zondermeer  te realiseren. Een weathering stain is onder andere verkrijgbaar van Olympic Oil Stain, Sikkens Cetol CF730 olie, Cabot Weathering Stain 6244.

 

Houtsoorten WRC

Duurzaam gekweekt hout (relatief jonge bomen, dus kleine diameters, waardoor veel noesten zichtbaar zijn)

Oude bestaande bomen (oude bomen, grote diameter waardoor vrijwel geen noesten zichtbaar zijn (meer kernhout))

ArchitectenGilde
Postbus 175
5201 AD 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch
Zaltbommel (Aalst)
info@architectengilde.nl
T 073-7114552
© 1997 -2011 ArchitectenGilde - alle rechten voorbehouden - site door Dream interactive